Kazetariak izan ziren AGERRE eta  GARCILASO.

Bien ibilbidea kontrajarria joan zen:  Gerra galtzailea eta zigortua Joxe Agerre; irabazlea eta errepresorea  Garcilaso.

Zuzendari izan  ziren biak, la Voz de Navarran Agerre; Diario de Navarran Garcilaso. Kale berean,  Iruñeko Zapateria kalean ari izan  ziren.

Euskaldun, abertzale, euskaltzain Agerre; frankista eta golpista  Garcilaso.

Paraleloan, simetria antagonikoak bizi ondoren, heriotzak ere ez zituen berdindu:  urte eta egun berean hil ziren arren, Agerreren ehorzketa isilean egin behar izan zuten etxeekoek, eskelarik ere ez inor agertu.

Garcilaso agintari frankisten laudorioen artean lurperatu zuten.

Orain, aldiz,  Garcilaso kriminalen laguntzaile errepresore gorrotagarria izan zela jakin beharra dagoen bezala,  Joxe Agerre Iruñean euskarari eusten jakin zuen gizon zintzo eta jakintsua izan zela gogoratu nahi dugu.

Ivan Gimenezek  Pamiela etxean argitaratu du liburua.

TASIO AGERRErekin mintzatu gara gu,  Joxe Agerreren ilobarekin.

Podcast: Ireki leiho berrian | Jaitsi | Txertatu

EUSKO IKASKUNTZArekin elkarlanean Iruñeko EUSKALERRIA IRRATIAren saioa

Udaberria ekarri dute liburusaltzaileek Iruñeko Gazteluko Plazara.

Liburutartean ibili gara.

Ivan Gimenezek AGERRE Y GARCILASO aurkeztu digu. Bi kazetariren ibilbidea kontrajarriz. Gerra galtzailea eta zigortua Joxe Agerre; irabazlea eta errepresorea Garcilaso.

Fermin Erbitik KONTUEN GANBERA liburuaren egileak esan digu etxe horrek aterbea eman ziola Iruñeko lehendabiziko euskaltegi publikoari. Francorenm denboretan izan zen.

Aingeru Epaltzak AGUA TURBIA eleberriaren aurkezpena egin digu. UR UHERRAK izenarekin Xalbador saria irabazi zuen lan horrek. 1989an izan zen; geroztik ez da Xalbador sariketarik antolatu.

Podcast: Ireki leiho berrian | Jaitsi | Txertatu

1936an Iruñean gertaturikoaz eleberria egin du Sanchez-Ostizek. Gaurregungo perspektiba harturik orduko gertaerak egiazki izan ziren bezala, agiri eta testigantzetan oinarriturik. Mola generala Iruñera iritsi zen unetik -1936ko martxoan- requeteek Irun hartu zuten egunerartekoak kontatzen ditu -irailaren hasiera artekoak-.Fikziorik ez dago gertatutakoetan. Bai garbiketa latza izan zela frogatzeko gogoa asmoa. Baita indar espresiboa ere. El Escarmiento (Eskarmentua) deitzen da eleberria. Izenaren zergatia, euskal nazionalistak zigorra eta lekzioa merezi zutela obsesiboki  esaten zuela Mola generalak. Pello Eltzaburu Pamiela argitaletxeko editorea eta Bixente Serrano Izko historiadorea izan ditugu solaskide liburuaren aurkezpen egunean. Eta Kultur Arloa saioan zabaldu dugu, Iruñeko Euskalerria Irratiak eta Eusko Ikaskuntzak elkarlanean.

Podcast: Ireki leiho berrian | Jaitsi | Txertatu

Zenbateko indarra eta eragina zuten apaizek Nafarroan, nola baldintzatzen zuen Elizak nafar jendearen bizimodua?

Zenbateraino zegoen txertatua jende horrengan erlijioaren sentimendua?

Errepublikak zekarren laikotasuna arrisku eta mehatxu gisa bizi izan zuen Elizak eta gogor egin zuen horren aurka.

Errepublikaren denboran Nafarroan zer eta nola gertatu zen deskribatu du Jabier Drondak CON CRISTO O SN CRISTO izen deigarria hartu duen liburuan.

Deskribapen xehe eta zehatz horren bidez, gertatu zena zergatik izan zen horrela ezagutzera hurbiltzen gaitu.   

Podcast: Ireki leiho berrian | Jaitsi | Txertatu

Amaia Ezpeldoik, Itxaro Bordaren kume literarioak, bost liburutan zehar botere molde guztiak maiseatu ditu, Euskal Herriko bazter ia guztietan: BAkean utzi arte, Amorezko pena baño, Bizi nizano munduan, Jalgi hadi plazara eta Boga Boga. Liburu guztiak Susa argitaletxearekin plazaratu ditu.

Iratxe Retolaza Amaia Ezpeldoiren nortasunaren inguruan mintzatu da Txantreako Euskaldunon Biltoki Elkartean. Horren ondotik, Mikel Bujanda lankidearekin aritu da solasean, Kultur Arloa saiorako.

Podcast: Ireki leiho berrian | Jaitsi | Txertatu

“Jon Mirande, olerkaria” liburua argitara eman berri du Euskaltzaindiak. Duela 40 urte hila, bakardadean zendu zen Jon Mirande. Inadaptatuaren sormena eta laidorako trebetasuna izan zgtuen ezaugarri euskaldun paristar idazle guretako hein handi batean enigmtikoak Txomin Peillen euskaltzaindiak idatziriko liburua da, beste zenbaitzuren ekarpenarekin aberastua. Informazio orain artean ezagutu gabea.torenak ohar batzuk bildu ditu Jon Miranderen izaeraz eta ibileraz. Pablo Joxe Aristorena solasean aritu da Mikel Bujandarekin Iruñeko Euskalerria Irratiko Kulturarloan.

Argazkia: Wikipedia

Podcast: Ireki leiho berrian | Jaitsi | Txertatu

Jon Alonso Fourcade izan dugu solaskide Iruñeko Euskalerria Irratiko Kulturaldian. Zintzoen saldoan izenburuko nobela plazaratu berri du Txalaparta argitaletxean. Enekoitz Ramirez gaizkile izanikoa da protagonista, orain zintzotua. Sukaldarien txano zuri odolez gorritua liburuaren azalean. Jon Alonso isilaldi luzearen ondotik atera da berriz plazara. Mikel Bujandak galdetu dio ezer al duen sukaldarien aurka. Erantzun luzearen hasiera honako hau izan da: “Ez dut deus sukaldarien aurka, baina…”.

Argazkia: Argia

Podcast: Ireki leiho berrian | Jaitsi | Txertatu

50 urte bete berri dira bi kazetari  nafar hil zirela. Biak egun berean hilak, 1962ko urriaren 19an: heriotza egun berean iritsi zitzaien guztiz aurkari izan ziren kazetari hauei.

Bat Iruñeko abertzalea, Euzko Alderdi Jeltzalekoa,  euskalduna, Joxe Agerre.  La Voz de Navarran aritu zen, faxistek itxi eta eta ebatsi zuten egunkarian. Bestea, faxista, Garcilaso izengoitiaz izenpetzen zuena, Raimundo Garcia Garcia. Altxamendu frankistaren prestatzaile. Urte askotan Diario  de Navarraren zuzendari

Garcilaso, gerraren eragile eta irabazle. Joxe Agerre, gerraren galtzaile eta pairatzaile. Urtemuga honen arira  Ivan Gimenez kazetariarekin mintzatu gara.

Argazkia: Ze Berri aldizkiria. PDF.

Podcast: Ireki leiho berrian | Jaitsi | Txertatu