Fermin Erbiti
Tony Judt historialari britaniarrak Trenari buruzko artikulu ederra argitaratu zuen herenegungo El Paísen. Artikuluan zioenez, txikitatik bakarrik bidaiatzea zuen afizio nagusienetakoa: ibiltzea gustukoa zuen, bizikletan ere gozatzen zuen, baina trenean omen zen inon baino zoriontsuagoa: “hura paradisua zen”, horixe zioen gaur egun larriki gaixorik dagoen historialariak.
Europa Press agentziako Iruñeko ordezkaritzako lankideei teletipo bateko goiburuan gertaturiko hitztripua pasatu digu haien harpideduna den lagun batek: “PSN e IU de Zizur presentan un recurso de azada por la negativa del alcalde a pagar un curso de euskera al secretario”. Euskaratzeko tenorean, zalantzak eragiten dizkigu. Nola esaten da euskaraz recurso de azada, gora egiteko helegitea ala aitzur helegitea? Bestalde, NaBaiko alkatearen jokaera kritikagarria izan daiteke, baina haren erabakien aurka aitzurka hastea gehiegitxo iruditzen zaigu. Esan gabe doa guk geuk hitztripu asko izaten ditugula. Horrexegatik egiten digu grazia besteenak ikusteak.
Epaileek Euskal Herriak bere baitan Nafarroa ezin duela hartu ebatzi duten honetan, Euskaltel-Euskadi taldea akaso birbataiatu beharko lukete, Euskaltel-Nafarroa bilakatzeko; izan ere, talde laranjak bederatzi txirrindulari nafar ditu. Horietako bat, Egoi Martinez. Sakandarra beti bezain jator, zintzo, apal mintzatu da Pasahitza saioan. Otsailaren 17an hasiko du denboraldia, Algarveko Itzulian. Aurretik, Benidormen 10 egun eman ditu, Gorka Verdugo taldekidearekin jo eta ke entrenatzen. Sentsazioez galdetu diogu, txirrindularitzan beti baitabiltza sentsazioak gora eta behera, eta onak dituela esan digu. Gehiago ere esan digu: denboraldi honetako haren xede nagusia Tourrean etapa bat irabazten ahalegintzea da, orain arteko haren lorpen handiena Tourreko mendiko maillota janztea izan da, 31 urterekin jada argi duela txirrindulari ona dela baina ez maila gorenekoa. Gehiago jakin nahi izanez gero, klikatu eta entzun.
Irudia: Egoi Martinezen web ofiziala
Gorka Bereziartua
Juan Agirregomezek 14 ordu sartzen zituen egunero metal enpresa handi batean, igandeetan izan ezik. Lan urdinez jantzitako gizon gordina, etxera bueltatzean bakarrik eranzten zuen buzoa. Behin, izerdi eta neke artean, norbaitek “alienatuta” bizi zela esan zion, eta horrek goitik behera aldatu zion beharrari buruzko ikuspegia. Sindikatu klandestinoan sartu zen, eta erretreta hartu arteko urteak pasa zituen borrokan: lan denbora alienatzailea gutxitzeko borrokan, ahalik eta plusbalio gehiena lankideei itzultzeko borrokan.
Calgaryko (Kanada) 1988ko Neguko Olinpiar Jokoetan, Jamaikak bobsleihgt probetan parte hartu zuen lehendabizikoz. Talde karibetarraren izotz gaineko balentriak mundu osoan oihartzun zabala izan zuen, eta pelikula ere egin zuten. Historia -edo istorioa- errepika daiteke, baina protagonista nafarrekin. Izan ere, Iruñean, Goitikbehera Kirol Taldea sortu berri dute, 2014ko Errusiako Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartzeko xedearekin! Orain arte goitibehera lehiaketetan aritu izan dira. Austrian bobsleight ikastaroa egin dute. Eta Estellerrian, Riezu inguruan, bobsleight pista eraiki nahi dute. Horretaz mintzatu gara talde sorberriko Fermin Paularena eta Orein Mondragonekin. Gure argazki-muntaia errealitate bilaka daiteke. Ez da broma: oso serio ari dira.
Aitor Etxarte
Elkarbizitza kontu delikatua da oso. Dena txukun eginda ere, gutxi behar dugu zorion perfektua liskarrarazteko. Hitz bat behar dena baino gorago eman, nahi gabeko begirada okerra, gorputz ezarrera nagia edo harroa, telefonoz egindako deia edo egin gabe utzi duguna, agurtzerakoan motz edo luze gelditzea, lanean iritzia sutsuegi ematea eta hamaika gehiago. Kasu gutxitan aurkituko dugu jokaeraren azpian izan daitekeen premeditaziozko zitalkeria mina edo haustura sortzeko. Gertatzen da, jakina, baina ez askotan.
Ezustekorik ez joan den larunbatean, Nafarroako Bertsolari Txapelketako Garesko finalaurdenean: Estitxu Arozena gailendu zen haren berragerraldian: 407 puntu eta finalaurrekoetarako txartela eskuratu zituen. Gareskoa azken finalaurdena zen. Hartara, jada badakigu zeintzuk diren finalerdietarako sailkatu diren 16 bertsolariak: Julio Soto, Iñigo Olaetxea, Jon Barberena, Arkaitz Goikoetxea, Xabier Legarreta Arano, Ander Fuentes Iturri, Estitxu Arozena, Julen Zelaieta, Oier Lakuntza, Eneko Lazkoz, Iñigo Ibarra, Xabier Terreros, Oskar Estanga, Iñaki Aleman, Jon Elizetxe, Aimar Karrika, Miel Mari Elosegi Luze eta Saioa Alkaiza. Lehen finalaurrekoa Etxarri Aranazko kultur etxean jokatuko da, otsailaren 20an, 17:30etan. Bertsozaleen Elkarteko Lorea Arburuak egin digu Garesko saioaren kronika.
Askotan esan digute webgunera irratiko langileon argazkiak igo beharko genituzkeela. Haatik, gure ustez, irratiaren magia, besteak beste, entzuten duzun hori nolakoa den ez jakitean datza. Erdibideko irtenbidea topatu dugu: argazkirik ez, irudiak bai. Azken egunotan bolo-bolo dabil Pocoyo marrazki bizidunen tankerako karikaturak sortzeko lotura. Horixe baliatu dugu geure buruena egiteko. Ezkerretik eskuinera eta goitik behera, Pasahitza saioko Txari Eleta eta Juan Kruz Lakasta esatariak, Ibon Gaztanbide teknikaria, Amaia Lasa teknikaria, Arratsalde.on saioko Reyes Ilintxeta esataria, albistegietako Oihane Arangoa, Oscar Brako komertziala eta Sarah Ripodas kudeatzailea. Bistan denez, Mikel Bujanda zuzendaria falta da. Karikatura egiten saiatu gara, baina ez zaigu atera. Nonbait, imitaezina da.
“D eredua da hizkuntzak ikasteko egokiena”, Nafarroako Ikastolen Elkarteko Pello Mariñelarenak gaur goizean gure mikrofonoen aitzinean azaldu duenez. Bere hitzetan, “orain beste zenbait kopia bultzatzen ari dira, baina D eredua ingelesa egokien integratu duena”. Horren erakusletzat aipatu du NIEk sariak jaso dituela ingelesa integratzeko segitu duen bideagatik. Mariñelarenak, halaber, Ikastolen irakaskuntza eredua euskalduna, pedagogikoki aurreratua eta kooperatibista dela nabarmendu du, aurrematrikulazio kanpaina abiatu berri den honetan. Epea iragan ostiralean, otsailaren 5arekin zabaldu zuten, eta datorren ostiralean amaituko da, hilaren 12arekin.
Gaurtik aurrera, astelehenero, Zaldieroak eta Juan Kruz Lakastak igandeetan Berrian plazaratzen duten Serio Demonio atala eskegiko dugu gure webgune honetan. Hona hemen lehen alea:
Amadeo Marco, muturreko abertzalea
Euskal Herria kontzeptuak ezin duela Nafarroa hartu ebatzi dute epaileek. Erabakiak zenbait ondorio latz eragin ditu. Esate baterako, Xabier Leteren kantarik ederrenetako bat desegin du: “Euskalautonomiaerkidegopirinioatlantikoetakodepartamentunafarroakoforuerkidego nerea ezin zaitut maite…”. Ez dago hori ito gabe abestuko duenik.
Eszenatoki gaineko profesionalak babesik gabe sentitzen dira Nafarroan. Ez dago antzerkigintzarako plangintzarik, gero eta aukera gutxiago dute haien lanak eskaintzeko, kanpora ateratzeko batere laguntzarik ez dute… Bizitzea baino gehiago iraunbizitzea da haiena. Bien bitartean, Corpas kontselariak izugarrizko loreak eskaintzen dizkie profesional hauei. Orain berriki unibertsitate inguruko aldizkari batean esan du Nafarroan gelditzen diren aktoreak txarrak direlako daudela hemen. Honetaz gain dio dirulaguntzetatik bizi besterik ez dutela nahi. 2010ean zer gertatuko den, zer jokamolde izanen duen Administrazioak, ideiarik ez. Honetaz eta hartaz mintzatu dira gaur goizean legebiltzarreko lan saio batean NAPAE, Nafarroako Arte Eszenikoen Profesionalen Elkarteko kideak. Talde honetako partaide bat, Jon Barbarin irratian izan dugu.
Arrgazkikoa Aritz Ibañez da, Osasunaren etxeko partiden kontakizunetan parte hartzen duen kazetaria. Euskalerria altxatzen ageri da. Zehazki, Euskalerria Irratiko mikrofonoa altxatzen, harmailetako giroa jaso ahal izateko gure kabinaren gaineko teilatutxoan jartzen duguna. Esan genezake haren bizitza arriskuan jartzen duela gorputz ia osoa leihotik atereaz, gure entzuleei osasunazaleen hotsak modurik egokienean helarazi ahal izateko… Baina gezurra litzateke. Argazkian leihotik behera amildegia dagoela ematen duen arren, ez da hala: azpiko harmailetako aulkiak metro bakarrera daude. Dena dela, ziur gara mikroa jartzeko haren bizitza arriskuan jarri beharko balu gure Aritzek zalantza izpirik gabe eginen lukeela. Igandean, arratsaldeko 16:45etatik aurrera Osasuna-Tenerife partidaren berri emanen du Aritzek, kirol taldeko gainontzeko kideekin batera. Segi ezazu kontakizuna fm-ko 91.4an, webgune honetan, facebooken, twitterren. Altxa dezagun Euskalerria… Irratia.
Josetxo Azkona
Fernandoren egia da gutariko bakoitza badela leku zehatz batekoa, eta berdin diola leku hori hiria edo herria edo herrixka ote den, beti izanen baitugu leku horri txertaturik geure geografia sentimentala, itsas lapa arrokan itsatsia bizi den bezala. Ildo horretatik, haurtzaroa eta gaztaroa dira boladarik esanguratsuenak gure sentimenduzko geografia eratzen joateko tenorean.
Nafarroako Bertsolari Txapelketan berriro abestuko du bihar Estitxu Arozenak. Lau urte zeramatzan parte hartu gabe. Berragerraldia Garesko finalaurdenean eginen du, Udaletxeko erabilera anitzeko aretoan, arratsaldeko 17:3oetan. Haren ondoan ariko direnak Eneko Lazkoz, Jon Elizetxe, Alazne Untxalo, Xabier Terreros eta Ioar Tainta. Arozenarekin mintzatu da Joseba Beltza lankidea. Bertsolari lesakarrak kontatu dionez, gogotsu dabil, babesturik sentitzen da eta haren helburua finalera iristea da.
Mikel Lizaso
Lehengoan konturatu nintzen zeinen zaila egiten ari zaidan Iruñeko Udalak jartzen dituen hainbat errotulu irakurtzea. Euskarazkoak jakina. Horren adibide Descalzos kaleko igogailuan, behealdean dagoen kristalezko ate erraldoi horretan, kulturari buruz jarri duten idazkitxoa.
“Ni Euskal Herrikoa naiz, nire amak euskaraz hitz egiten zuen eta. Euskadikoa, ez”. Amadeo Marco zenaren hitzak dira, Jose Luis Lizundia euskaltzainak gaur Pasahitza saioan gogora ekarri dituenak, Euskal Herria kontzeptuak zer esan nahi duen azaltzeko asmoz. EAEko Auzitegi Nagusiak ebatzi du Euskal Herria terminoak ezin duela Nafarroa hartu EAEko curriculumean. Lizundiaren aburuz, “epai horretan ezjakintasun supinoa dago”; izan ere, “Euskaltzaindiak haren 139 arauan zehaztu zuenez, Euskal Herria kontzeptu kultural bat da, haren lurraldetasuna baduena, eta errealitate politiko-administratiboekin nahastu behar ez dena”. Lizundiaren arabera, legearen arabera epaileek diktamena eskatu behar zioten Euskaltzaindiari, baina ez dute egin. Lizundiaren elkarrizketarekin batera, hor azpian, gure logo berria.
Euskalerria Irratiko langileok Goñi tabernan hartzen dugu kafea. Han maiz egiten dugu topo Berria egunkariko Igandea gehigarrian Serio Demonio atala idazten eta marrazten dutenekin. Eta topaketa horietatik ideia berri bat sortu da. Orain arte atal hori ez dute sarean eskegi. Aurrerantzean, Serio Demonioko testuak zein marrazkiak gure webgune honetan eskegiko ditugu, astelehenero-astelehenero, datorren astelehenean hasita. Mila esker Txikiteroari, Rikardori, Patxiri, Juan Kruzi eta, jakina, Berriako lagunei.
Idurre Eskisabel
Gorria da nagusi gaurko aukeratu dudan argazkian. Ez pentsa, ordea, argazki gorri bat denik; ezta hurrik eman ere! Gaurko argazkiaren gorria ez da ezkerraren gorria edo proletargoaren gorria, gorrietan ere badaude-eta beste klase batzuetakoak: esaterako, luxuaren eta sofistikazioaren adierazpen den tertziopelo gorria. Hain justu, klase horretakoa da gaurko argazkiko gorria, 1 formulako Ferrari gorri-gorria (eta disdiratsua) ageri baita irudiaren erdian.
‘Euskal Herria’ terminoak Nafarroa ezinen duela hartu Euskal Autonomia Erkidegoko curriculumean ebatzi du EAEko Auzitegi Nagusiak. Patxi Huarte Zalideroak albistea Santa Ageda bezperarekin lotuz zinta itzela argitaratu du Berrian, zalantza eragin diguna: gure Euskalerria Irratiari izena aldatu beharko diogu? Euskalautonomiaerkidegoakitanianafarroakoforuerkidegoa Irratia birbataiatu beharko dugu?
Aingeru Epaltza
Joan den hilabetean, langabetu kopuruak Estatuko zer erkidego autonomotan izanen gorakadari handiena, eta, Asturiasen ondotik, Nafarroan. 2.625 langabetu gehiago dira, osotara, %6,46 gehiago. Egun guti batzuk baizik ez dira joan Miranda ekonomia kontseilariak krisiaren larriena iragana zela azaldu zigunetik. Gezurrak zangoak labur izaten ditu.
